Type 1 Diabetes

Dr. Nilesh Detroja DNB
perm_contact_calendar 1 month ago
Public
visibility 156 Views
thumb_up 16 Likes
 
type 1 diabetes
diabetes
world diabetes day
diabetes symptoms and cause

ડાયાબિટીસ અથવા ઇન્સ્યુલિન-ડીપેન્ડંટ ડાયાબિટીસ તરીકે પણ ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસ જાણીતું છે. તે એક ક્રમિક અવસ્થા છે જેમાં પેન્ક્રિઆસ થોડું અથવા નહીંવત્ ઇન્સ્યુલિન સ્રાવ થાય છે, જે ઊર્જા બનાવવા માટે કોષોમાં દાખલ થવા માટે આવશ્યક હાર્મોન છે.

ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસ વિવિધ કારકોને કારણે થઈ શકે છે, જેમાં આનુવાંશિક અને અમુક વાયરસોના ચેપ શામેલ હોઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસ બહુધા બાળપણ અથવા કિશોરાવસ્થા દરમ્યાન થાય છે પણ તે વયસ્કોમાં પણ થઈ શકે છે. ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસ માટે કોઈ સારવાર નથી પણ તોયે તેને સંચાલિત કરી શકાય છે. ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસથી પીડિત લોકો યોગ્ય સારવારથી લાંબા અને સ્વસ્થ જીવનની આશા રાખી શકે છે.

કારણો

સામાન્ય રીતે ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસ ત્યારે થાય છે જ્યારે રોગપ્રતિકારક પ્રણાલી ઇન્સ્યુલિન બનાવતાં કોષો (બીટા કોષ કહેવાતા) ને પેન્ક્રિઆસમાં નષ્ટ કરે છે. આને ઑટોઇમ્યૂન પ્રતિસાદ કહે છે. આ અસામાન્ય ઇમ્યૂન પ્રતિસાદનું ચોક્કસ કારણ જણાયું નથી. જીવનની પ્રારંભિક અવસ્થામાં અમુક વાયરસ અને ખાદ્ય પદાર્થોના સંપર્કમાં આવવા, જેવા વાતાવરણીય કારકોથી ઑટો ઇમ્યૂન પ્રતિસાદ થઈ શકે છે. ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસના કૌટુંબિક ઇતિહાસ ધરાવતાં લોકોમાં ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસ થઈ શકે છે.

ઇન્સ્યુલિનની ભૂમિકા

ઇન્સ્યુલિન એ પેન્ક્રિઆસ, જઠરની અંદરનું અવયવ, ના આઇલેટ્સ કોષોમાંથી સ્રાવ થાય છે તે હોર્મોન્સ પૈકી એક છે.

ઇન્સ્યુલિન એ પેન્ક્રિઆસમાંથી રક્ત પ્રવાહમાં સ્રાવિત થાય છે.

પ્રવાહિત થતું ઇન્સ્યુલિન શર્કરાને કોષોમાં દાખલ થવામાં મદદ કરે છે

કોઈ વ્યક્તિના રક્ત પ્રવાહમાં શર્કરાનું પ્રમાણ ઇન્સ્યુલિન દ્વારા ઘટે છે.

જ્યારે પણ રક્ત શર્કરાનું સ્તર ઘટે છે, ત્યારે પેન્ક્રિઆસમાંથી ઇન્સ્યુલિનનો સ્રાવ પણ ઘટે છે.

જ્યારે આઇલેટ કોષો નષ્ટ થાય છે, ત્યારે શરીર દ્વારા કુદરતી રૂપે થોડું અથવા કોઈ ઇન્સ્યુલિન બનાવવામાં આવતું નથી.

ગ્લુકોઝની ભૂમિકા

ગ્લુકોઝ એ એક શર્કરા છે કે જે સ્નાયુઓ અને અન્ય પેશીઓને બનાવતાં શરીરના કોષો માટે ઊર્જાના મુખ્ય સ્રોતો પૈકી એક છે.

આપણે લઈએ છીએ તે ભોજન અને આપણા લિવર દ્વારા બનાવેલ ગ્લુકોઝ એ ઊર્જાના બે સ્રોતો છે

રક્ત પ્રવાહમાંથી શર્કરા ઇન્સ્યુલિનની મદદથી કોષોની અંદર દાખલ થાય છે.

વધારાનું ગ્લુકોઝ આપણા લિવરમાં ગ્લાયકોજન તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.

જ્યારેપણ ઇન્સ્યુલિન સ્તર ઘટે છે, ત્યારે સંગ્રહિત ગ્લાયકોજનને ગ્લુકોઝ સ્તરને સામાન્ય શ્રેણીની અંદર રાખવા માટે લિવર દ્વારા ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. ટાઇપ 1 ડાયાબિટીસમાં કોઈ ઇન્સ્યુલિન ન હોવા અથવા ઇન્સ્યુલિનના ઘટેલા સ્તરોને કારણે, શર્કરાના સ્તર રક્ત પ્રવાહમાં વધે છે. આ જીવલેણ જટિલતાઓમાં પરિણમી શકે છે.