પૉલિસિસ્ટિક ઑવરી સિન્ડ્રોમ (Part -2)

Dr. Nilesh Detroja DNB
perm_contact_calendar 8 months ago
Public
visibility 359 Views
thumb_up 91 Likes
 
PCOS
લક્ષણો
ટેસ્ટોસ્ટેરોન
પેલ્વિક અલ્ટ્રાસાઉન્ડ
ટ્રાંસવેજાઇનલ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ

લક્ષણો

જો તમે ઑવ્યુલેટ કરતા નથી તો આ લક્ષણો ઉદ્ભવે છે

* PCOS વાળી 10 મહિલાઓમાંથી લગભગ 7 ને માસિકમાં સમસ્યા આવે છે. તમને અનિયમિત અથવા હળવું માસિક આવી શકે છે, અથવા માસિક બિલકુલ ન આવે.

પ્રજનન સાથે સમસ્યાઓ આવી શકે છે. સ્ત્રીએ ગર્ભવતી થવા માટે ઑવ્યુલેટ કરવાની જરૂર હોય છે. તેણી દર મહિને ઑવ્યુલેટ નહીં કરી શકે, અથવા PCOS વાળી કેટલીક સ્ત્રીઓ બિલકુલ ઑવ્યુલેટ કરતી નથી. PCOS એ વંધ્યત્વના સૌથી સામાન્ય કારણોમાંથી એક છે.

જો તમે વધુ પડતું ટેસ્ટોસ્ટેરોન (મેલ હોર્મોન) બનાવતા હો તો આ લક્ષણો ઉદ્ભવી શકે છે

* PCOS વાળી સ્ત્રીમાંની અડધાથી વધુમાં અત્યાધિક વાળ વધારો (હિર્સ્યુટ્સ) ઉદ્ભવે છે. તે મુખ્યત્વે ચહેરા, ઉદરનાં નીચલા ભાગમાં અને છાતી પર હોય છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં ફક્ત આ જ લક્ષણ હોય છે.

* સતત ખીલ રહેવી, જે સામાન્ય કિશોરાવસ્થાની ઉંમરથી પણ વધુ રહી શકે છે.

* કેટલાક કિસ્સાઓમાં માથાનાં વાળ પાતળા (પુરૂષોમાં ટાલ પડવા સમાન) થઈ જાય છે.

અન્ય લક્ષણો

* વજનમાં વધારો – PCOS વાળી 10 માંથી લગભગ 4 સ્ત્રીઓ જાડી અથવા સ્થૂળ બને છે.

* અન્ય લક્ષણોનાં પરિણામ તરીકે હતાશા અથવા નબળું આત્મ-સમ્માનનું લક્ષણ વિકસી શકે છે.

* લાક્ષણિક લક્ષણોનો કિશોરાવસ્થાનાં અંતે અથવા 20માંની શરૂઆતમાં આરંભ થાય છે. બધા લક્ષણો PCOS સાથેની બધી સ્ત્રીઓમાં ઉદ્ભવતા નથી. ઉદાહરણ તરીકે, PCOS વાળી કેટલીક સ્ત્રીઓમાં અત્યાધિક વાળ વૃદ્ધિ દેખાય છે, પરંતુ તેમનું માસિક અને પ્રજનનક્ષમતા સામાન્ય હોય છે.


* લક્ષણોની ગંભીરતા હળવાથી ગંભીર સુધી ભિન્ન ભિન્ન હોઈ શકે છે. હળવા અવાંછિત વાળ, ઉદાહરણ તરીકે, સામાન્ય છે, અને તે મુશ્કેલ કહેવાઈ શકે છે જ્યારે તે હળવા PCOS વાળી સ્ત્રીઓમાં અસાધારણ બની જાય છે. બીજા છેડે, ગંભીર PCOS વાળી સ્ત્રીઓમાં નોંધપાત્ર વાળ વધારો, વંધ્યત્વ અને સ્થૂળતા હોઈ શકે છે. વર્ષો જતાં લક્ષણો બદલાઈ પણ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, વચલી ઉંમરે ખીલની સમસ્યા ઓછી હોઈ શકે છે, પરંતુ વાળ વૃદ્ધિ વધુ ઉલ્લેખનીય બની શકે છે.


નિદાન

PCOS નું નિદાન એ એક નિવારણ છે કેમકે પૉલિસિસ્ટિક ઓવરી સિંડ્રોમના ચોક્કસ નિદાન માટે કોઈ વિશિષ્ટ તપાસ નથી. ડૉક્ટર તમારા બધા ચિહ્નો અને લક્ષણોને ધ્યાનમાં રાખે છે અને પછી અન્ય સંભવિત વિકારોનો નિકાલ લાવી શકે છે. આ પ્રક્રિયા દરમ્યાન તમારા ડૉક્ટર ઘણા પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખે છે:

* પૂર્વ મેડિકલ ઇતિહાસ: તમારા માસિક, વજનમાં ફેરફાર અને અન્ય લક્ષણો વિશે પ્રશ્નો પૂછવામાં આવી શકે છે.

* સંપૂર્ણ શારીરિક તપાસ. તમારા ડૉક્ટર તમારી શારીરિક તપાસ દરમ્યાન તમારી ઊંચાઈ, વજન અને રક્ત દબાણ સહિત કેટલીક જરૂરી માહિતીની નોંધ કરશે.

* પેલ્વિક તપાસ. તમારા ડૉક્ટર પેલ્વિક તપાસ દરમ્યાન માસેસ, વૃદ્ધિ અથવા અન્ય અસામાન્યતાઓના ચિહ્નો માટે તમારા જનન અવયવોનું જોઈને અને જાતે નિરીક્ષણ કરે છે.

* લોહીની તપાસ. માસિકની અનિયમિતતાઓ અથવા PCOS ને મળતાં આવતાં એન્ડ્રોજન વધારાના સંભવિત કારણોને કાઢવા માટે ડૉક્ટર અનેક હોર્મોન્સના સ્તરને માપવા માટે લોહી કાઢવા માટે કહી શકે છે. વધારાની લોહીની તપાસમાં ફાસ્ટિંગ કોલેસ્ટ્રોલ અને ટ્રાઇગ્લિસેરાઇડ સ્તર અને ગ્લુકોઝ ટોલરન્સ ટેસ્ટ શામેલ હોઈ શકે છે, કે જેમાં નિરાહાર રહેવા પર અને ગ્લુકોઝ-ધરાવતાં પેય પીધાં પછી ગ્લુકોઝ સ્તર માપવામાં આવે છે.

* પેલ્વિક અલ્ટ્રાસાઉન્ડ. પેલ્વિસનું અલ્ટ્રાસાઉન્ડ તમારી ઓવેરિઝના દેખાવ અને તમારા ગર્ભાશયના પડની જાડાઈને બતાવી શકે છે. તપાસ દરમ્યાન, તમે પલંગ અથવા પરીક્ષણ ટેબલ પર આડા પડો છો જે દરમ્યાન તમારી યોનિમાં લાકડી-જેવું ઉપકરણ (ટ્રાંસ્ડ્યુસર) નાખવામાં આવે છે (ટ્રાંસવેજાઇનલ અલ્ટ્રાસાઉન્ડ). ટ્રાંસ્ડ્યુસર અશ્રાવ્ય ધ્વનિ તરંગોને ઉત્સર્જિત કરે છે જે કમ્પ્યુટર સ્ક્રીન પર છબીઓમાં રૂપાંતરિત થાય છે.